Gymlab

Test FMS – gorszy niż myślisz…

(fot. mtntactical.com)

 

Historia FMS.

Test FMS został przedstawiony światu w 1997 roku, za sprawą dwóch artykułów, których autorem jest amerykański fizjoterapeuta –  Gray Cook.

Functional Movement Screen.

Składa się on z następujących zadań:

1. Głęboki przysiad
2. Przejście przez płotek
3. Wypad w linii
4. Ruchomość kompleksu barkowego
5. Aktywny wyprost kończyny dolnej
6. Stabilizacja tułowia
7. Stabilizacja rotacyjna

FMS zakłada jakościową ocenę ruchu i na tej podstawie przyznawane są punkty od 1-3 oraz 0 pkt – gdy w trakcie ruchu pojawia się ból. Maksymalna liczba punktów jaką można uzyskać to 21. W przypadku wyniku ≤14, możemy mówić o osobach, które są w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia urazów.

Przez wiele lat sugerowano, że narzędzie to, pozwala na ocenienie kompensacji we wzorcach ruchowych, które mogą mieć wpływ na wystąpienie potencjalnych urazów oraz jest przydatnym narzędziem do ogólnej oceny sprawności sportowca..

i zacząłbym od tego…

 

FMS jest przeznaczone dla osób aktywnych.

Pomijając rzeczywistą przydatność testu FMS, często można się spotkać, że ocenie podlegają nie tylko sportowcy, ale też „zwykli” ludzie, którzy czasem nigdy nie byli na siłowni i są na bakier z ruchem. Oceniając takie osoby jest raczej pewne, że test nie wypadnie dobrze. Uważam tutaj, że ze strony trenerów może być też pewnego rodzaju manipulacja, ponieważ jasne jest, że z każdym treningiem będzie odczuwalny progres. Oczywiście, nie jest to wina samego narzędzia diagnostycznego jakim jest FMS, ale uważam, że jest to nadużycie ze strony niektórych trenerów, którzy chcą szybko pokazać efekty swojej pracy.

Różnice w ocenie osób oceniających.

Pomimo pewnych standardów, w ocenie FMS występuje rozbieżność jeśli chodzi o ocenę. W większości przypadków różnica to ±2 punkty i taka sytuacja występuje w 95% przypadków. Statystycznie jeśli chcemy określić czy dana osoba czy sportowiec rzeczywiście poprawiła swoje ruchy funkcjonalne to wynik powinien być lepszy aż o 6 punktów.

 

Przejdźmy już do meritum, czyli jak faktycznie FMS wypada w badaniach

ale najpierw zagadka….

Kto to jest 😊 ?


Zdecydowanie nie jest dobrze !  Same ,,przykurcze” !

Przejdźmy zatem już do samego FMS…

 

1. FMS nie bierze pod uwagę różnic strukturalnych.

 

Różnimy się wzrostem, proporcjami ciała czy budową anatomiczną stawu biodrowego, który w dużym stopniu determinuje jak wygląda nasz przysiad i właśnie na tym punkcie skupiłbym się najbardziej. Zalawadia et al (2010) pokazał, że różnice w kącie szyjki kości udowej mogą się różnić aż o 24 stopnie, co będzie odgrywało dużą różnicę jeśli chodzi o możliwości ruchowe stawu i jego zakres ruchu. Poniżej tabelka z tego badania.

Na podstawie tabelki można zauważyć jak zmienny kąt może być w budowie prawej i lewej nogi. Badanie przeprowadzono zarówno u kobiet jak i mężczyzn.

Oznacza to tym samym, że wykonanie przysiadu w sposób symetryczny już będzie powodowało dyskomfort, ponieważ napięcia struktur nie będą się odpowiednio rozkładały. W FMS najpopularniejszym testem zdecydowanie jest przysiad z kijkiem nad głową. Aby uzyskać największą liczbę punktów, stopy muszą być ułożone równolegle. Pomijając już różnice anatomiczne to dla większości osób takie ustawienie nie będzie wygodne. Dzięki rotacji stóp jesteśmy w stanie zejść głębiej i tym samym lepiej wykonać ćwiczenie. Jeśli nie bierzemy w takim teście różnic anatomicznych, to moim zdaniem wygląda to w ten sposób.

 

2. Brak obciążenia w trakcie testu.

 

Ocena sylwetki w trakcie, gdy nie mamy obciążenia, może diametralnie się różnić, gdy nasze mięśnie będą musiały wykonać odpowiednią pracę. U części osób technika bez żadnego ciężaru może być idealna, a podczas większego oporu już wychodzą słabe strony. Drugim argumentem jest to, że duża część osób, dużo gorzej robi przysiady bez obciążenia niż z dodatkowymi kilogramami. Po prostu ciężar powoduje, że środek ciężkości przesuwa się i dodatkowo powoduje napięcie mięśni, co ciężko uzyskać na samym „kijku”. Świetnym przykładem będzie tutaj reprezentantka Stanów Zjedoczonych – Sarah Robles.

Brązowa medalistka z Rio de Janeiro ma wielki problem, aby zejść do prawidłowej pozycji bez ciężaru. Patrząc przez pryzmat testu FMS taka osoba miała by problem, aby wykonać w prawidłowy sposób rwanie…. Ale nic bardziej mylnego. Sarah aktualnie ma rekord w tym boju 126 kg, a w podrzucie 160 kg.

 

3. Większość kontuzji dochodzi podczas dynamicznych ruchów.

 

Jeśli chodzi o ryzyko wystąpienia kontuzji, to pod uwagę powinniśmy wziąć kilka czynników. Siłę mięśniową, koordynację, stabilizację statyczną i dynamiczną. Większość kontuzji do jakich dochodzi, to wynik gwałtownych ruchów, zmian pozycji czy kontaktu z przeciwnikiem. Gdy osoba wykonuje ruch wolno to przeważnie wszystko wygląda całkiem nieźle, ale nie jest to żaden wyznacznik. Przykładowo jeśli chodzi o stabilność stawu kolanowego to bardzo dobrą przewidywalność ma tzw. Trójskok jednonóż, a mówiąc prościej, osoba wykonuje 3 skoki w dal i przy lądowaniu stopa ma już się nie ruszać. Taki prosty test pozwala na ocenienie nie tylko dynamicznej siły mięśniowej, a także potencjalnych dysproporcji siłowych w obu kończynach, co ma duże znaczenie dla sportowców.

fot. youtube.com

 

4. Wysoki wynik punktowy = lepszy sportowiec?

 

Okazuje się, że liczne badania również nie potwierdzają wpływu wyników w teście FMS na możliwości sportowca. W badaniu brało udział 25 golfistów, którzy zostali ocenieni testem FMS

Później zaś musieli wykonać następujące zadania:

  • 10m sprint
  • 20m sprint
  • skok dosiężny
  • T-Test (bieg po kształcie litery T)
  • Przyśpieszenie kija golfowego

Co ciekawe, zaobserwowano, że dużo lepszym wyznacznikiem oceny zawodnika niż FMS jest przysiad ze sztangą.

Oczywiście nie oznacza to, że każdy sportowiec powinien dźwigać jak najwięcej, ale do pewnego stopnia wysoki poziom siły ma znaczenie na jego wydajność i możliwości na boisku.

 

5. Czy FMS pozwala ocenić ryzyko kontuzji ?

 

Tabela 1. Wyniki badań eksperymentalnych, prowadzonych przez różnych autorów w celu określenia wpływu stosowania ćwiczeń funkcjonalnych na stopień ryzyka odniesienia urazu przez sportowców i osoby aktywne fizycznie

TAK, zastosowanie treningu funkcjonalnego obniżyło wskaźniki urazowości

Autor

Cel i materiał badań Zastosowane ćwiczenia

Wyniki, wnioski

Peate WF i wsp. [14]. Ocena zależności między wynikami w FMS a urazowością oraz wpływu 12-miesięcznego treningu funkcjonalnego na wskaźnik urazowości, 433 czynnych strażaków w średnim wieku  (41,8 lat). 12-miesięczny kompleksowy program  ćwiczeń funkcjonalnych, zawierający ćwiczenia specjalne, tzn. symulujące typowe sytuacje ratunkowe,     w jakich działają strażacy.

Nie stwierdzono zależności między wynikami w FMS        a urazowością. Zastosowany trening funkcjonalny skrócił czas powrotu po urazie o 62% (z 29 do 11 dni) oraz obniżył wskaźnik urazowości mięśni grzbietu i kończyn górnych o 46%, ale nie kończyn dolnych.

NIE, zastosowanie treningu funkcjonalnego nie obniżyło wskaźników urazowości

Van Beijsteveld  AMC i wsp. [15].

Sprawdzenie skuteczności programu prewencyjnego “The 11” (zalecanego przez FIFA ), piłkarze nożni-amatorzy (24-25 lat) – liga holenderska, grupa eksperymentalna E (11 zespołów, 223 graczy), grupa kontrolna (12 zespołów, 233 graczy). Grupa E – funkcjonalne (stabilizacyjne, biegowe, skoki), 2 razy w tygodniu w rozgrzewce, czas trwania – 20 min., grupa K – bez ćwiczeń funkcjonalnych.

W jednym sezonie urazy odniosło 274 graczy (60,1%), nie wykazano różnicy we wskaźniku urazowości miedzy grupami, gracze z grupy E mieli mniej urazów stawu kolanowego (11,7%) niż z grupy K (19,8%).

Steffen K i wsp. [16]. Sprawdzenie skuteczności 8-miesięcznego programu prewencyjnego “The 11” (zalecanego przez FIFA ), młode piłkarki nożne (13-17 lat) – liga norweska Under 17, grupa eksperymentalna E (58 zespołów, 1073 piłkarki), grupa kontrolna  K (51 zespołów, 947 piłkarek). Grupa E – funkcjonalne (stabilizacyjne, biegowe, skoki – 10 ćwiczeń), 15 razy         w kolejnych  treningach, a następnie raz w tygodniu                 w rozgrzewce, czas trwania – 20 min., grupa K – bez ćwiczeń funkcjonalnych.

 

W okresie 8 miesięcy zanotowano urazy u 396 młodych piłkarek (20%). Nie stwierdzono znamiennej różnicy między grupami ani        w liczbie, ani w rodzaju urazów. Jako przyczynę braku skuteczności programu prewencyjnego uznano zbyt małą liczbę treningów funkcjonalnych.

Waldén M i wsp. [17].

Sprawdzenie skuteczności 9-miesięcznego programu w obniżaniu ostrych urazów stawu kolanowego, młode piłkarki nożne (12-17 lat) – liga szwedzka, grupa eksperymentalna E (121 zespołów, 2479 piłkarek), grupa kontrolna (109 zespołów, 2085 piłkarek). Grupa E – funkcjonalne (stabilizacyjne, przysiady, wypady, wyskoki – 6 ćwiczeń), w rozgrzewce 2 razy      w tygodniu, czas trwania – 15 min., grupa K – bez ćwiczeń funkcjonalnych.

Zastosowany program prewencyjny obniżył liczbę urazów ACL (grupa E – 7, grupa K – 14 przypadków), ale nie było różnicy między grupami         w liczbie ostrych urazów stawu kolanowego (grupa E – 74, grupa K – 75).

Hőlmich P i wsp. [18]. Sprawdzenie skuteczności programu w obniżaniu urazów pachwiny, tj. głównie mięśni przywodzących kończynę w stawie biodrowym, piłkarze nożni (średni wiek – 25 lat), amatorska liga duńska, grupa eksperymentalna E (22 zespoły, 524 piłkarzy), grupa kontrolna (22 zespoły, 453 piłkarzy). Grupa E – funkcjonalne (stabilizacyjne, przywodzenie, rozciąganie mięśnia biodrowo-lędźwiowego – 6 ćwiczeń), w rozgrzewce przed każdym treningiem, czas trwania – ok. 13 min., grupa K – bez ćwiczeń funkcjonalnych.

Nie stwierdzono znamiennej różnicy między grupami         w liczbie urazów, na którą nie miała wpływu pozycja piłkarza na boisku. Wykazano,       że jeżeli poprzednio był uraz pachwiny, to ryzyko ponownego urazu rośnie dwukrotnie. Im wyższy poziom sportowy piłkarza, tym większe ryzyko urazu.

Źródło: Zbigniew Trzaskoma, Czy trening funkcjonalny ochroni sportowca przed urazami? Część II.

Polecamy także dwa artykuły profesora Zbigniewa Trzeskomy dotyczące treningu funkcjonalnego i FMS – część 1. i wspomniana część 2

W badaniu z 2017 roku w którym wzięło udział 84 piłkarzy (wiek: 13 lat +/- 1,3 roku) badacze wykonali screening każdego z nich i w trakcie sezonu notowali bezkontaktowe urazy. Jak się okazało, nie było różnic w wyniku FMS między zawodnikami kontuzjowanymi, a zdrowymi. FMS po raz kolejny udowodnił, że nie jest najlepszym narzędziem pozwalającym ocenić ryzyko wystąpienia kontuzji. Niektóre jego testy są mniej lub bardziej przydatne jeśli chodzi o daną dyscyplinę sportu.

W krytycznym przeglądzie z 2018 roku, który ukazał się na łamach “Clinical Journal of Sports Medicine” badacze postanowili przyjrzeć się testom FMS na różnych poziomach rozgrywek: high school, college i professional athetes. Sprawdzali dwie rzeczy: czy występuje związek przyczynowo-skutkowy między niskim wynikiem FMS a poziomem sportowca (College athletes), oraz czy średni wynik FMS różni się między poszczególnymi poziomami rozgrywek.

W przypadku wyników testu na różnych poziomach rozgrywek, różnica wyniosła 1.6 puntu: High School – 14.1, College – 14.8, Professional – 15.7. Możemy zaobserwować, że wraz z doświadczeniem zawodników wynik testu nie maleje a rośnie. Jednak jak pokazują badania w kontekście wiarygodności testu FMS, różnica co najmniej 3 punktów może zostać uznana za wartościową, a wszystko poniżej jest traktowane jak szumy.

Z kolei jeśli chodzi o kauzację (związek przyczynowo-skutkowy) w przypadku ryzyka wystąpienia urazu a niskim wynikiem FMS to tendencja jest odwrotna. W 13 sportach drużynowych im wyższy był wynik tym ryzyko urazu było wyższe.

A tak wygląda podsumowanie, z którego wynika, że FMS jest tylko trochę lepsze od rzutu monetą.

 

Generalnie, ciężko jest znaleźć test, który będzie miał dużą skuteczność, ponieważ dochodzą tu inne czynniki, które mają większy wpływ na kontuzję. Przede wszystkim kontakt z przeciwnikiem, ale także dobór treningu czy obciążenia. Do tego oczywiście dieta, ale także czynniki genetyczne, które też decydują o elastyczności naszego aparatu ruchu, percepcji, itd.. Aby w pełni ocenić ryzyko kontuzji powinniśmy mieć także statystyczne dane dotyczące szans, relatywnego ryzyka, czułości i  innych czynników statystycznych, które pomogą sprecyzować takie ryzyko.

 

6. Czynniki wpływające na na wynik końcowy testu FMS

 

  • Wpływ różnic wynikających z płci

Badania pokazały, że płeć nie ma znaczenia w przypadku sumy punktów uzyskiwanych w teście.

  • Wpływ wieku

Kilka badań wykazało, że wynik końcowy stopniowo maleje wraz z wiekiem

  • Wpływ aktywności fizycznej na co dzień

Im wyższa aktywność, tym większy wynik końcowy.

  • Wpływ BMI

Badania pokazują, że im wyższe BMI tym niższy wynik w FMS, jednakże występuje tu duża rozbieżność.

  • Wpływ poprzednich urazów

Co ciekawe, urazy jakich doznał badany w przeszłości, są jednym z najlepszych wyznaczników wystąpienia kolejnych. Badacze nie znaleźli związku między urazami, a wynikiem w FMS.

  • Wpływ zaburzeń wzorca oddechowego

Badacze stwierdzili, że występuje korelacja między zaburzeniami wzorca oddechowego a wynikiem końcowym FMS. Odkryli, związek między końcowowydechowym stężeniem CO2 a wynikiem FMS oraz częstością oddechów a sumą punktów FMS. Wywnioskowali, że osoby, które miały zaburzenia wzorca oddechowego były bardziej narażone na niższy wynik w teście.

 

PODSUMOWANIE

FMS mierzy tak naprawdę kinematykę (kąty w stawach), a nie kinetykę (związek między ruchem ciał fizycznych a działających na nie sił i ich momentów). Patrząc na powyższe argumenty, ale także wyniki badań ciężko powiedzieć, że test FMS ma bardzo dużą wartość. Oczywiście, część z tych zadań będzie w jakiś sposób mniej lub bardziej wartościowa, ale jak widzimy, liczba punktów nie odzwierciedla zarówno tego, czy nasz sportowiec osiągnie sukces, ale także czy jest narażony na kontuzje. Jak przyznali sami twórcy FMS w 2014 roku, lepiej skupić się na wynikach w poszczególnych zadaniach oraz występujących asymetriach. Jest jeszcze jedna rzecz związana z testem FMS, która mi się osobiście nie podoba. Aby w ogóle oceniać ludzi musimy się zapisać na specjalnie szkolenie, dzięki któremu zdobędziemy specjalistyczną wiedzę….i przy okazji wydamy niemałe pieniądze. Szczerze… ? Równie dobrze, każdy z nas mógłby wymyślić zestaw ćwiczeń, dać fajną nazwę i brać kasę za szkolenia. Czysty marketing..

Osobiście uważam, że jeśli pracujemy z drugą osobą, znamy anatomie, biomechanikę to na bieżąco widzimy,  jakie dana osoba ma słabe strony i nad jakimi aspektami warto popracować.

 

Oczywiście nie skończymy w ten sposób naszego artykułu…

Co robić, aby nie doznać kontuzji ?

 

1. Wysypiać się !

Mała ilość snu zwiększa ryzyko o 1,7 na uraz. Jeśli śpisz mniej niż 8h Twoje ryzyko kontuzji rośnie prawie 2-krotnie !

2. Progresja nie większa niż 10% tygodniowo.

Duża liczba urazów to sytuacja, gdy dajemy ponieść się fantazji i znacznie zwiększamy obciążenie treningowe. Podnosimy dużo więcej niż ostatnio, czy też pod wpływem euforii postanawiamy wydłużyć naszą trasę biegową o kilka kilometrów, gdzie nasze ciało jeszcze nie przyzwyczaiło się do takiego dystansu.

I na koniec…

ROZWIĄZANIE ZAGADKI ! 

Źródła:

1. Functional Movement Screen

www.strengthandconditioningresearch.com/functional-movement-screen-fms/

2. Czy trening funkcjonalny może zastąpić klasyczne treningi siły i mocy?

http://www.sport-olimpijski.pl/artykul/zbigniew-trzaskoma-7

3. Relationship between functional assessments and exercise-related changes during static balance
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/22692124/?i=5&from=%2F24263651%2Frelated#fft

4. Modifying the Functional Movement Screen Deep Squat Test: The Effect of Foot and Arm Positional Variations
https://journals.lww.com/nsca-jscr/Abstract/2016/04000/Modifying_the_Functional_Movement_Screen_Deep.10.aspx

5. Evaluation of the Functional Movement Screen as an Injury Prediction Tool Among Active Adult Populations

http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1941738115607445?papetoc=

6. Utility of FMS to understand injury incidence in sports: current perspectives

https://www.dovepress.com/utility-of-fms-to-understand-injury-incidence-in-sports-current-perspe-peer-reviewed-article-OAJSM

7. Functional movement screening: the use of fundamental movements as an assessment of function – part 1.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24944860

8. FUNCTIONAL MOVEMENT SCREENING: THE USE OF FUNDAMENTAL MOVEMENTS AS AN ASSESSMENT OF FUNCTION‐PART 2

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4127517/

9. The (Inconvenient) Truth About the FMS and Injury Rates

http://www.fitnesspollenator.com/2018/11/the-inconvenient-truth-about-fms-and-injury-rates.html?fbclid=IwAR15r3SqYENtb6_p66lKFGQEN5qusuiR0_u41yKAVkjU8jlho-ItTk7pgnQ

10. Do Normative Composite Scores on the Functional Movement Screen Differ Across High School, Collegiate, and Professional Athletes? A Critical Review

https://www.researchgate.net/publication/328395487_Do_Normative_Composite_Scores_on_the_Functional_Movement_Screen_Differ_Across_High_School_Collegiate_and_Professional_Athletes_A_Critical_Review

11.Functional Movement Screen (FMS™) score does not predict injury in English Premier League youth academy football players

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/24733938.2017.1283436

12.FMS

https://www.instagram.com/p/Bq9VXgNjEpF/?utm_source=ig_web_copy_link

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

X